Kahakog...

            Nahinumduman ko niadtong mga panahuna nga ang akong kabug-aton miabot og 83 ka kilo. Klaro kaayo kon unsa ko kabug-at niadtong mga panahuna. Tuig 2006, nahinumduman nako ang akong unang pagka-admit sa ospital, ang rason? Kahakog nga miabot sa punto nga naglisod ko’g ginhawa tungod sa sobrang kaon. Adunay dakong epekto ang kahakog nga akong nakuha kiniadto, ang di maayong epekto nga akong nasinati sa kaugalingon. Dili kini sa akong kaugalingon lamang apan, aduna pu’y di-maayong epekto nga nakuha ang akong pamilya: ang gasto sa ospital, ang pagkabalaka sa akong sitwasyon, ugbp.

            Nalamdagan ko nga ang kahakog dili gayud maayo sa kinaiya sa tawo hilabina nga maghatag kini og dili maayong epekto sa kaugalingon. Apan mas labaw nga dili maayo kon ang uban tawo usab makasinati niining dili maayong epekto. Kon balikon ang akong kasinatian makita nako sa una nga ako ang unang makasinati niining dili maayong epekto sa kahakog apan kon susion og maayo ug dili ko maghuna-huna sa kahimtang sa akong pamilya, tingali dili nako maamguhan nga sila usab galisod.

            Kon sa unang Analect gisaysay ni Confucius nga ang hinungdan sa panagbangi kay ang wala pagmatngon sa mga katawhan nga pilion ang mga taong di-angay nga molingkod sa mga posisyon (3:24), sa Analect 12:11 nga akong gibasa karon, gipakita diria nga ang mga tawong hakog na kon asa buhaton nila tanan apil ang mga dautang bulohaton bisan pa’g madamay ang kadaghanan ang maoy hinungdan sa mga kagubot og panagbangi. Matod pa ni Confucius kining mga “mangingilog og pwesto mohikaw sa katawhan sa kadaghanang butang[i].”

            Namatikdan nako, apan dili ko sigurado, nga usa sa mga hinungdan ang kahakog sa panagbangi. Sa kahakog puro kaugalingon ang pirmanenteng ginahuna-huna sa tawo. Wala siyay labot kon unsa pa ang resulta nga madangat sa uban.

            Sa akong pagpamalandong, naamguhan nako nga ang mga tawong hakog wala kabalo sa ilang kinaiyahan o wala kaila kon kinsa gayud sila. Wala sila nagbuhat og lihok nga moadto pailalom sa ilang kaugalingon aron makita o makaila ang ilang kaugalingon. Akong nasulti kini mahitungod isip usa ka tawo kinahanglan kita moila sa atong pagka-kita. Kay pinaagi ani makita nato ang atong bili isip usa ka tawo ug usab ang kahulogan sa atong pag-anaa niining kalibutana. Sa hinay-hinay nga pagbuhat niini makita usab nato ang bili sa ubang tawo, nga isip usa ka tawo sama nako, makita ko pud usab ang kabililhon sa uban ug sa ilang pag-anaa aduna pud silay kahulogang ginapangita niaring kalibutana.

            Ang problema sa mga hakog nga mga tawo dili nila mabuhat nga moadto pailalom sa ilang kaugalingon aron makita ang ilang bili og ang bili sa ubang tawo. Hantud karon, problema usab kini nga atong makita sa katilingban. Karong adlawa, nahimo kining hagit kanako. Dili lang ang molikay sa pagkahakog, usab ang moila sa akong kaugalingon aron makita ang akong kabililhon ug kahulogan sa akong pagka-anaa apil ang sa ubang tawo.

---

[i] http://adduphilo321.blogspot.com/2012/11/the-confucian-perception-of.html