Biyernes, Nobyembre 14, 2014

Tul-iron...

            “Kon ang mga ngalan dili tul-iron, ang pinulongan dili ma-uyon sa kamatuoran. Kon ang pinulongan dili ma-uyon sa kamatuoran, ang mga butang dili matuman. Kon ang mga butang dili matuman, ang mga seremonyas ug musika dili molambo. Kon ang mga seremonyas ug musika dili molambo, ang silot dili makiangayon. Kon ang mga silot dili makiangayon, ang katawhan dili makahibalo unsaon paglihok sa kamot ug tiil.” (Analect 13:3)
            Niining linyaha, klaro kayo nga ginapakita ni Confucius ang resulta kon dili tul-iron ang mga ngalan nga wala na-uyon matud pa sa ilang paggamit. Kon ginagamit nato ang mga dili mao nga ngalan sa usa ka butang wala kitay makuha niini tungod kay kining mga ngalan nga dili mao ang paggamit dili makahatag og hulagway sa maskin unsang butang. Mao nang dili kini makauyon sa kamatuoran kay bisan pa sa pulong mali ang paggamit, unsaon na lang kaha ang hulagway og kahulogan  nga buot isulti niini? Tungod kay dili mao ang pagngalan nga moresulta sa dili angay nga kahulogan sa pulong, dili usab nato maabot ang buot natong matuman nga mga butang. Kon dili matuman ang mga butang, dili usab nato matuman nga molambo ang mga seremonyas og musika. Tungod kay walay paglambo sa mga seremonyas ug musika, mahulog nga ang silot usab mahimong dili makiangayon. Ug tungod sa dili makiangayon nga pagsilot, magduha-duha o maglibog ang mga tawo nga molihok kay maglisod sila og pag-ila kon unsa ang tama ug dili, maayo ug dili.
            Atong bata pako ginapangsaysay sa akong inahan ang dakong importansya sa kwarta. Sa pag-ingon nga importante sa kinabuhi sa tawo, ibutang nato ni sa konteksto nga usa sa mga importanteng butang apan dili pinaka-imporatante. Oo, maingon nato nga wala ko gipadako sa tinudluan nga ang kwarta ang pinaka importanteng butang apan adunay higayon nga nasaksi ug dunggan nako gikan sa baba sa akong inahan nga misulti siya bahin sa kwarta. Atong midesisyon ko nga mosulod sa seminaryo, gusto sa akong inahan nga mosulod ko sa Queen of Apostles College Seminary sa Tagum, ang diocesan seminary sa Diocese of Tagum, aron mahimo kong diocesan nga pari kay adunay kwarta. Usa pa ka higayon, hantud karon gusto sa akong inahan nga motrabaho ming duha sa akong manghud gawas sa nasud aron dako ang sweldo nga among madawat. Sa ingun-aning mga kasinatian, ginapikita lang nga ang kwarta ang makahatag og dili lang panginahanglan apan apil ang kalipayon kay ang kagustuhan sa among inahan nga mahimutang siya sa pamaagi nga makakwarta mi’g daghan. Apan, mahiluna kaha ang among inahan sa kadaghanon sa kwarta namo kon dili mi malipayon. Unsaon na lang ko, nga karon napamalandungan nako nga dili gayud diay kwarta ang makahatag sa akoa’g kalipay.
                Sa ingun-aning sitwasyon mahulog nga ginganlan ang kwarta og kalipay masking dili sa direkta nga pamaagi. Ug kon nagpa-ulipon ko niini, maglisod ko magbuhat og desisyon kon unahon ko ba ang makakwarta o ang malipay. Kini ang rason kon ngano nagkuha ko’g kursong Accountancy kiniadto mahitungod kay sigurado nako sa akong trabaho, makapasa man sa CPA board exam o dili, tungod kay ang akong inahan nagtrabaho sa Accounting Department sa usa ka kumpanya. Ug kon makatrabaho ko, makakwarta ko, apan dili ko malipay kay sa una pa lamang , ang gigusto nakong kurso kay BS Civil Engineering. Kon napadayon kini siguro adunay panagbangi nga mahitabo sa akong kinabuhi. Dili ko mahiluna. Pirmanente ko kapuyon o magmug-ot. Dili ko malipay.
            Sumpay sa akong gisulti sa akong blog niadtong Miyerkules, kon dili sakto ang pagngalan o ang pag-ila sa mga pulong sama na lamang sa akong nasinati, kagubot ug panagbangi gayud ang makit nato pirmanente sa kalibutan. Kining kasinatian nako gapakita lang gayud nga adunay mga butang nga kinahanglan tul-iron. Astang lisura kon kini ang maoy mopatigbabaw sa kalibutan. Apan matud pa sa giingon ni Confucius, “dili  kita mawad-an og paglaum… apan ang nagapatigbabaw sa karon kay ang problemang adunay solusyon[i].” Kining problemaha ni, problema lang gayud ug aduna pa’y solusyon niini.


[i] http://adduphilo321.blogspot.com/2012/11/the-confucian-perception-of.html

Walang komento:

Mag-post ng isang Komento