MAKIG-ANAA

            Sa akong pagpamalandong karon, sumpay kini sa akong pamalandong nga gibuhat atong miaging huwebes. Kon mipaambit ko sa akong pamalandong bahin sa kahakog. Karon isumpay nako ang pakig-anaa sa uban tawo isip usa sa mga kaiyahan sa tawo.

            “Siya nga molihok sa panglantaw sa iyang kaugalingong kaayuhan lamang, daghan nagbagulbol batok niya.[i]”

            Kining Analektuha gayud ang usa sa mga kinahanglan ipamatngun kanatong tanan. Kadaghanan kanato gahuna-huna lamang alang sa atong kaugalingong kaayuhan. Walay pakabana alang-alang sa kahimtang  sa ubang tawo. Kon atong pagahuna-hunaon, gubot kaayo ang kalibutan kon ang pirmanenteng anaa sa atong huna-huna kay ang atong kaugalingon lamang ug walay labot sa palibot, sa mga tawo gawas kanato, sa katilingban, ugbp. Wala gayu’y kalinaw nga mopatigbabaw kanato. Ang permi nga mogawas sa atong kasing-kasing ug huna-huna ang paghatag ug bili sa atong kaugalingon lamang. Apan ang ingun-ani bang panghuna-huna sa kaugalingon lamang, matinud-anon ba kini nga maayo o basin ang kaayuhan lamang ang atong ginahuna-huna?

            Kon balikon ta atong miaging huwebes, gisaysay nako nga kon aduna kita maayong pagpamalandong ug pag-ila sa atong kaugaling aduna sab kita’y dili lamang pag-ila, apil usab ang paghatag ug bili sa laing tawo. Kon ang pangkaugalingong kaayuhan lamang ang atong huna-hunaon, dili gayud kini maayo. Kini hinoon ang maoy sinugdanan sa panagbangi nga maoy gi-ila isip usa sa mga pilosopikal nga problema.

            Kon atong susihon atong kaugalingon, dili nato malikayan ang pag-anaa usab sa laing tawo, ug sa laing ga-anaa. Ang hagit kanato karon makig-anaa sa uban. Ug ngano kinahanglan man kitang makig-anaa sa uban? Sa akong panan-aw, tungod kay isip us aka tawo nga limitado, dili perpekto, ug adunay mga kakulangan, sa ubang tawo gayud nato mapun-an ang atong pagka-kulang. Usab, tungod kay dili man nato malimud ang kamatuoran ang pag-anaa sa laing anaa, kabahin gayud usab sila sa atong pag-anaa.

            Karon, gisaysay ni Confucius kanako, ang makig-anaa hilabina sa katigulangan nga maoy gigikanan sa mga kaalam ug kahibalo sa mga butang pinaagi sa atong mga tradisyun. Makig-anaa sa ubang tawo ug dili mag-apas og kaayuhan alang sa kaugalingon lamang tungod kay panagbangi ang maoy bunga niini kon ang kaugalingong bili ug kaayuhan lamang ang atong huna-hunaon.  

---

[i] Analect 4:12, James Legge Translation