UNANG BAHIN SA KALANGKUBAN NGA PAPEL

            Ang Pilosopiya nga gipakita sa Inintsik nga Pilosopiya ni Lao Tzu sa pamaagi nga iyang gilantaw ang pilosopikanhong problema mao ang pagsubay sa kaugalingon sa natural nga lihok sa Tao isip basehan sa angay nga pagpuyo sa kinabuhi. Alang kang Lao Tzu, ang Tao gayud ang maoy sukdanan sa pagka-angay nga pagpuyo sa kinabuhi sa usa ka tawo. Mao nang iyang ginadasig ang tanang tawo nga molantaw sa pamaagi sa Tao aron ila kining sundon aron mahisubay ang ilang pamaagi sa kinabuhi. Kon wala nahisubay ang pamaagi sa tawo sa Tao, adunay panagbangi gayud ang mopatigbabaw sa katilingban tungod mahulog nga gasupak sila sa pamaagi sa Tao. Wala nay panag-uyon, kon dili gubat na lamang. Apan, kinahanglan adunay dakong pagsabot ang tawo sa Tao aron iya gayu’ng mabuhat og tama ang iyang pagsubay sa pamaagi Niini.

            Ang Tao alang kang Lao Tzu mao ang labing dako sa tanan, kon asa ang tanang anaa nag-gikan Niini. Sa pagka-labing-dako niini dili gayud kini mabuhat nga ikahon ang konsepto o ideya Niini sa makatawhanong panghuna-huna. Dili kini susama sa mga butang o uban pang anaa nga pwede manganlan. Matud pa sa pagsabot ni Timbreza (1999), ang mga butang nga atong manganlan kay mao ang mga butang nga atong nasabtan o nahibaw-an ang kinatibuk-an. Apan, sa sitwasyon sa Tao, dili kita makahatag og sakto o angay nga ngalan Niini tungod sa pagka-labing-dako niini. Kining Tao nga gigamit ni Lao Tzu, iya lamang kining konotasyon o pang-ngalan aron adunay pang-tawag Niining pinaka-labing-dako nga dili niya manganlan ug dili niya mahunahunaan sa kinatibuk-an. Tungod sa pagka-gikan sa tanang anaa sa Tao, ato usab makita ang presensya sa Tao sa tanang anaa. Mao nang anaa usab ang presensya sa Tao sa tanang anaa. Kini ang hinungdan kon ngano konektado ang tanang anaa sa Tao. Alang kang Lao Tzu, ang pamaagi sa Tao ang maoy sukdanan sa pagpuyo sa mga anaa sa kalibutan. Kining pamaagi sa Tao, mao ang natural nga lihok sa kinaiyahan, sa kalibutan. Kon unsa ang lihok sa kinaiyahan ug sa kalibutan, mao kini ang pamaagi nga subayon. Tungod kining pamaagi sa Tao mao ang natural nga lihok sa kinaiyahan ug sa kalibutan, ug tungod konektado kita sa Tao nga kinahanglan atong subayon ang Tao, masulti nato nga kinahanglan sa tawo nga subayon ang natural nga pamaagi sa kinaiyahan aron iyang mapuy-an og tama ang iyang kinabuhi. Mao nang kon kinsa man ang mosubay sa pamaagi sa Tao, makuha niya ang pamaagi sa kinabuhi, ug epekto niini nga mahilayo ang tawo sa katalagman, sa panagbangi. Usab ang lihok ang Tao ang nagahatag og panag-uyon sa kinatibuk-an mao nang dili nato kini supakon, dili kita mobuhat og mga butang nga mokontra sa natural nga lihok sa Tao. Busa, kining natural nga pamaagisa Tao mao ang giya sa katawhan aron puy-an ang ilang kaugalingong kinabuhi sa angay nga pamaagi.

            Giingon usab ni Lao Tzu nga adunay dili maayong maidangat sa tawo ang pagtuon. Kon asa iyang mahatagan og dakong kalahian ang usa ka butang sa butang nga nagakontra niini. Pananglitan, ang mahitabo sa panghuna-huna sa tawo, kon makabalo kita sa lasa sa tam-is nga pagkaon ato kining hatagan og dakong kalahian sa pait nga pagkaon. Pinaagi niini, atong mahatagan ug dili maayong pagtan-aw ang kadtong mga butang nga dili nato ganahan. Mas atong hatagan og panahon nga tun-an ug mahibaw-an kadtong mga butang nga tuo nato nga nindot. Apan, dili kini maayo tungod mas atong ginahatagan og bili kadtong mga tuo nato nga nindot lang. Susama pa sa akong giingon, ang tanang butang gikan sa Tao ug kon hatagan og kalahian ang butang nga magka-atbang atong ginakontra ang pamaagi sa Tao tungod wala nato ginahatagan og pagtangad ang pagkasakop sa mga butang nga atbang atong tuo nato nga nindot, nga kon buot huna-hunaon sakop sila sa pagka-Tao sa Tao.

            Sa ingon-ani nga pamaagi, makuha sa tawo nga maninguha sa mga butang nga tuo nila nga nindot. Alang kang Lao Tzu, dili maayo ang maninguha tungod maghatag kini og dili maayong epekto sa tawo. Mahimo kitang mahakugon nga mga tawo kon asa sa atong pagkmahakugon atong ginasubay lamang ang pamaagi sa atong kagustuhan ug dili ang pamaagi sa kinaiyahan. Ang hakog nga tawo iya lamang hatagan og importansya ang mga butang nga makakontento sa iyang kaugalingong kadalo. Dili usab kining maninguhaon kita tungod atong buhaton ang tanan alang makuha lamang kadtong mga butang  nga makapalipay sa atong kaugalingon lamang. Bahala na’g adunay dautan nga mahitabo sa tawo ugbp. ang importante makuha nako kadtong mga butanga.

            Busa, ang pilosopikanhong problema mopatigbabaw kon wala nahisubay ang atong pamaagi sa Tao. Kining pamaagiha mao ang natural nga lihok sa kinaiyahan. Mao nan gang Pilosopiya nganhi mao ang ang pagsubay sa kaugalingon sa natural nga lihok sa Tao isip basehan sa angay nga pagpuyo sa kinabuhi. Tungod ang nag-inusarang Tao nga labaw sa tanang anaa, nagahatag sa kinatibuk-an og kahiusahan. Ang makahatag lamang og panag-uyon sa tanan mao ang pakigsubay sa natural nga pamaagi sa Tao ug dili ang pagtuman sa tawhanong mando sa huna-huna.

Timbreza, F. (1999). Ang Tao Te Ching ni Lao Tzu sa Filipino. 2504 Leon Guinto, Malate 1004,   Maynila, Pilipinas. De La Salle University Press, Inc.