PAGKAMAINUBSANON

            Si Confucius miingon. “ Ang pamaagi sa labaw nga tawo kay katuluhon, apan wala man ko man lamang nakab-ot kini. Ang tawo sa kaalam walay kalibog; ang tawo sa katawhan walay kaguol; ang tawo sa kaisug walay kahadlok.” Si Tzu-kung miingon, “Gahisgot ka bahin sa imong kaugalingon.” (Analekto 14:30)

            Adunay tulo ka punto ang buot iingon ni Confucius kanato. Una niini ang tawo sa kaalam nga wala kalibog. Ang tawo nga maalamon dili gayud makasinati og mga kalibog tungod isip usa ka tawong adunay gasa sa kaalam, kabalo na siya kon usa gayud ang angay, maayo, tama, ugbp. usab kahibalo na siya kon unsa ang mga kabalikataran niini.

            Ikaduha, iyang gisaysay nga ang tawo sa katawhan walay kaguol. Ang tawo nga nakadapig sa katawhan wala nay kinahanglan kagul-an tungod kay usa ka tawo nga makatawhanon adunay bili nga paghatag gayud sa katawhan. Busa, isip usa ka tawo nga makatawhanon wala na siyay problemahon ug kagul-an pa tungod aduna siya importansya nga gi labi alang sa katawhan.

            Ikatulo, ang tawong sa kaisog walay kahadlok. Sa miaging blog akong gisaysay ang panlantaw ni Confucius kon unsa ang kinaiya sa maisugon nga tawo. Kon iyang nakita kon unsa ang husto ug iyang kining gibuhat kini ang tawong maisugon.[i] Sa ingon-ani paling nga pagkasulti kon unsa ang maisugon nga tawo, wala na kitay laing makita pa kon unsa ang kinaiya sa tinuod nga kaisog. Sa ingon-ani nga pagka-ingon makita gayud nato nga wala gabase ang kaisog sa panlawas nga panlantaw, apan sa kon giunsa niya pagpuyo ang iyang nakita nga husto o tama.

            Sa tulo ka punto nga gipakita ni Confucius, mas nahibulong ko kon giunsa niya pagdawat nga wala gihapon niya nakab-ot kining tulo. Natandog ko sa iyang pagkamainubsanon. Bisan pa ang panlantaw ni Tzu-kung kaniya kay ang tawo sa kaalam, katawhan ug kaisog, wala gihapon gipanghambog ni Confucius ang iyang kaugalingon. Siguro kon nagpadayon si Confucius sa pagkamainubsanon wala kini nakita sa laing tawo kaniya, tungod ang tawo garboso walay laing makita kaniya gawas sa pagkahambog.

            Siguro masulti nako ang pagkamainubsanon ang maoy nahimong susi ni Confucius sa pagkab-ot niini. Tungod ang tawong mapainubsanon dili magpalabaw o molabaw sa kamatuoran. Ang tawong mapainubsanon, masinugtanon sa kamatuoran. Ang kaalam gadapig sa kamatuoran. Ang tawo sa katawhan gadapig sa kamatuoran sa usa ka tawo. Ang kaisog kay ang pagkakita ug pagbuhat sa kamatuoran o husto. Busa, kon masinugtanon kita sa kamatuoran mahimo natong ang pamaagi sa labaw nga tawo. Ang mabuhat lamang nato kini kon mapainubsanon kita.

---

[i] http://intsik321.blogspot.com/2014/12/kaisog.html